Aşil Tendon Rüptürü ( Kopması) Nedir?
Aşil tendonu insan vücudunda bulunan en kuvvetli tendon olmakla birlikte, aynı zamanda en sık yaralanan tendonlardandır. Aşil tendonu rüptürü (kopması), tendon kapasitesinden fazla gerildiğinde meydana gelen tam veya kısmi bir yırtılmadır. Yırtılmalar, çoğunlukla tendona anlık taşıyabileceği yükten fazla yüklenilmesi sonucunda ortaya çıkar.
Aşil Tendon Rüptürü Riskini Arttıran Faktörler:
Basketbol, futbol ve tenis gibi ani hızlanma gerektiren sportif aktivitelerde ve 40 yaş sonrası halı sahada futbol oynayanlarda aşil tendon rüptürlerine daha sık rastlanmaktadır. Basma kusurları, uygunsuz antrenman tekniği, romatoid artrit gibi sistemik hastalıklar ve çeşitli ilaçların kullanımı da aşil tendon yaralanması riskini arttıran faktörlerdir.
Aşil Tendonu Rüptürü (Kopması) Belirtileri:
- Ayak bileği veya baldırın arkasında genellikle hafif bir ağrıya bürünen ani bir acı,
- Bir çıt etme ya da şaklama hissi,
- Topuk ve baldır arasında bacağın arkasında şişlik,
- Yürümede ve ayak parmaklarında yükselmede zorluk.
Not: Aşil Tendonu Rüptürü’ nde daha fazla hasarı önleyebilmek adına hastalar; dinlenme, buz kompres ve basınç uygulamaları, yükseltme gibi yöntemler kullanmalıdır.
Aşil Tendonu Rüptürü (Kopması) Teşhis ve Tedavisi:
Aşil Tendonu Rüptürü (Kopması) vakasında öncelikle doktor tarafından hastanın öyküsü alınmaktadır ve ardından fiziksel muayene ile yırtıklar saptanmaya çalışılır. Hareket açıklığı ve kas kuvveti incelenerek sağlam olan ayak ve ayak bileği ile rahatsızlık görülen ayakta karşılaştırma yapılır. Genellikte fiziksel muayene ile teşhis edilen aşil tendonu rüptüründe gerekli durumlarda görüntüleme testleri istenebilmektedir.
Aşil tendon rüptürü için tedavi seçenekleri cerrahi ve cerrahi olmayan yaklaşımları içerir. Ameliyat etme veya cerrahi dışı tedaviye devam edip etmeme kararı rüptürün ciddiyetine ve hastanın sağlık durumu ve aktivite seviyesine bağlıdır.
Cerrahi Olmayan Tedavi:
Cerrahi olmayan tedavi, hareketi kısıtlamak ve yırtık tendonun iyileşmesini sağlamak için alçı, yürüme botu veya destek kullanılmasını ve fizik tedaviyi gerektirir.
Cerrahi Tedavi:
Cerrahi tedaviler aşil yırtığı operasyonunu kapsamaktadır. İdeal cerrahi zamanlaması 5.ve 7. gün arasıdır. Bu süre içinde hastalar kısa bacak ateli ile istirihata alınmalıdır. Gerekli durumlarda aşil yırtığı operasyonuna ek operasyonlar da gerçekleştirilebilmektedir. Ameliyattan sonra, ayak ve ayak bileği ilk etapta alçı veya yürüme botunda hareketsiz hale getirilir. Cerrah, hastanın ne zaman vücut ağırlığını kaldırmaya başlayabileceğini belirler.
Ameliyat sonrası kesinin iyileşmesindeki zorluklar, tendonun yeniden yırtılması veya sinir ağrıları gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
